Hout is een levend materiaal. Het reageert op zon, regen, vorst en droogte, en dat merk je aan een blokhut meer dan aan bijna elk ander tuinobject. Met regelmatig onderhoud houd je het hout gezond, voorkom je problemen met deuren en ramen en blijft je tuinhuis er verzorgd uitzien.
De eerste behandeling
De belangrijkste onderhoudsbeurt is de eerste, direct na het opbouwen.
Onbehandeld hout heeft nog geen enkele bescherming. Behandel het zo snel mogelijk na de opbouw, het liefst binnen enkele weken en bij droog weer. Wacht je te lang, dan kan het hout vocht opnemen, grauw worden of gaan schimmelen. Een veelgebruikte aanpak:
- Zorg dat het hout schoon en droog is.
- Breng eventueel een grondlaag aan die het hout beschermt tegen schimmels en blauwzwam.
- Werk af met minimaal twee lagen beits of verf, volgens de aanwijzingen van de fabrikant.
Vergeet de kopse kanten van de planken op de hoeken niet. Die nemen het meeste vocht op en verdienen extra aandacht.
Geïmpregneerd hout is al voorbehandeld tegen houtrot. Het hoeft niet direct behandeld te worden, maar wordt door weer en zon in de loop van de tijd grijs. Wil je een kleur of extra bescherming, dan kun je het na een tijdje beitsen. Vaak wordt geadviseerd om het hout eerst een periode te laten drogen. Lees meer in het artikel over onbehandeld of geïmpregneerd.
Beitsen of verven?
| Beits | Verf | |
|---|---|---|
| Uiterlijk | Houtstructuur blijft zichtbaar (transparant) of deels zichtbaar (dekkend) | Egale, dekkende laag |
| Vocht | Laat het hout ademen | Afhankelijk van het type; kies een vochtregulerende verf |
| Onderhoud | Opnieuw aanbrengen zodra de laag dunner wordt | Bij afbladderen schuren en bijwerken |
Voor een blokhut kiezen veel mensen voor een vochtregulerende beits of verf. Die laat vocht uit het hout ontsnappen, terwijl regen buiten blijft. Een niet-ademende laag kan vocht opsluiten, waardoor het hout van binnenuit kan gaan rotten.
De binnenkant van een blokhut kun je ook behandelen, bijvoorbeeld met een transparante binnenbeits. Dat helpt om het hout aan beide zijden gelijkmatig te laten werken.
Impregneren en houtbescherming
Fabrieksmatig impregneren gebeurt onder druk en is niet thuis na te doen. Wel zijn er houtbeschermingsmiddelen die je zelf kunt aanbrengen, bijvoorbeeld op zaagsnedes. Heb je bij de opbouw een plank of lat ingekort, behandel dan het blootgekomen hout, want daar is de bescherming verdwenen.
Jaarlijkse controle
Plan elk voorjaar een vast moment om je blokhut na te lopen. Een checklist:
- Dakbedekking: zijn er losse shingles, scheurtjes in dakleer of loszittende randen bij EPDM?
- Dakgoot: verwijder bladeren en controleer of het water goed wegloopt.
- Wanden: zie je kale plekken, schilferende verf of groene aanslag?
- Onderkant: ligt er aarde, blad of grind tegen de onderste wandbalk? Houd die vrij.
- Fundering: is er iets verzakt of staat er water rond de funderingsbalken?
- Ramen en kit: sluiten de ramen goed en is de kit nog intact?
- Hang- en sluitwerk: smeer scharnieren en sloten licht in.
Kleine gebreken zijn meestal snel verholpen. Ze negeren leidt vaak tot grotere reparaties.
Werking van hout
Het hout van een blokhut zet uit als het vochtig is en krimpt als het droog is. Omdat de wanden uit gestapelde planken bestaan, zie je dat terug in de hoogte: de wanden kunnen over het jaar enkele millimeters zakken of rijzen. Dit is normaal en hoort bij een blokhut.
Daarom is het belangrijk dat je niets star vastzet tussen de wandplanken. Denk aan:
- Schroef wandplanken niet aan elkaar vast.
- Gebruik bij kozijnen en ramen de speling die in de bouwbeschrijving staat.
- Bevestig planken of kasten zo dat de wand kan blijven bewegen, bijvoorbeeld met sleufgaten.
- Controleer of eventuele stormankers met de wand mee kunnen bewegen.
Kleine kieren of scheurtjes in het hout kunnen ontstaan door krimp. Meestal is dat een cosmetisch verschijnsel.
Deuren en ramen afstellen
Doordat het hout werkt, kunnen deuren en ramen gaan klemmen of juist kieren. Dat is geen teken van een slechte blokhut, maar vraagt af en toe om bijstellen.
- Controleer eerst of de blokhut nog waterpas staat. Een verzakte fundering is een veelvoorkomende oorzaak.
- Stel de scharnieren bij, als die verstelbaar zijn.
- Controleer of de kozijnen nog vrij kunnen bewegen ten opzichte van de wand.
- Schaaf pas als laatste redmiddel een klein beetje van een deur af, en behandel het kale hout daarna direct.
Doe dit bij voorkeur niet midden in een zeer natte of zeer droge periode, omdat het hout dan op zijn uiterste staat.
Onderhoud begint bij de aankoop
Een goede fundering met funderingsbalken en een passende dakbedekking scheelt later veel onderhoud. Lees meer over de fundering van een blokhut en neem die onderdelen mee als je prijzen vergelijkt. Op blokhutvergelijken.nl zie je per model de complete prijs bij verschillende webshops; bekijk alle blokhutten.
